هیچ نوشت

برف نو، برف نو، سلام، سلام!
بنشین، خوش نشسته ای بر بام.
پاکی آوردی – ای امید سپید! -
همه آلوده گی ست این ایام.
راه شومی ست می زند مطرب
تلخ واری ست می چکد در جام
اشک واری ست می کُشد لب خند
ننگ واری ست می تراشد نام
شنبه چون جمعه، پار چون پیرار،
نقش هم رنگ می زند رسام.

مرغ شادی به دام گاه آمد
به زمانی که برگسیخته دام!
ره به هموارْجای دشت افتاد
ای دریغا که بر نیاید گام!
تشنه آن جا به خاک مرگ نشست
کآتش از آب می کند پیغام!
کام ما حاصل آن زمان آمد
که طمع بر گرفته ایم از کام…
خام سوزیم، الغرض، بدرود!
تو فرود آی، برف تازه، سلام!

[audio: barf.mp3]

شاه شمشادقدان خسرو شیرین دهنان
که به مژگان شکند قلب همه صف شکنان

مست بگذشت و نظر بر من درویش انداخت
گفت ای چشم و چراغ همه شیرین سخنان

تا کی از سیم و زرت کیسه تهی خواهد بود
بنده من شو و برخور ز همه سیمتنان

کمتر از ذره نه‌ای پست مشو مهر بورز
تا به خلوتگه خورشید رسی چرخ زنان

بر جهان تکیه مکن ور قدحی می داری
شادی زهره جبینان خور و نازک بدنان

پیر پیمانه کش من که روانش خوش باد
گفت پرهیز کن از صحبت پیمان شکنان

دامن دوست به دست آر و ز دشمن بگسل
مرد یزدان شو و فارغ گذر از اهرمنان

با صبا در چمن لاله سحر می‌گفتم
که شهیدان که‌اند این همه خونین کفنان

گفت حافظ من و تو محرم این راز نه‌ایم
از می لعل حکایت کن و شیرین دهنان

این غزل رو بسیار دوست دارم. سالار عقیلی در آلبوم “عشق ماند” سه بیت از این غزل رو اجرا کرده. گروه راک “دش” هم ابیاتی از این شعر رو با یک بیت از غزلی دیگه ترکیب کرده و در آلبوم “سی” اجرا کرده. دوتا ترک رو دوس دارم هرچند که ترکهای دیگر دش رو بیشتر دوست دارم تا این یکی و البته وکالر خوبی هم نداره این گروه متاسفانه برعکس موزیکش.

شاه شمشادقدان – سالار عقیلی

[audio: Shahe_Shemshad_Ghadan.mp3]

کوزه-گروه دش

[audio: Kuzeh.mp3]

دیروز تو تاکسی نشسته بودم و ایرفون تو گوشم بود که رسید به ترک “یک شب” از پیمان یزدانیان و ویلنسلش من رو یاد دوست خوبم فرزانه انداخت.
چه زیباست این قطعه…

این دو قطعه تقدیم به دوست خوبم فرزانه که ویلنسل و ویلن و آرشه رو دوست داره.

یک شب / پیمان یزدانیان
علی شیبانی: باووسون
فرشید حفظی فرد: ابوا
مجید اسماعیلی: ویلنسل
عماد نکویی: ویلنسل

[audio: One Night.mp3]

تهران من / کریستف رضاعی
بردیا کیارس: ویلن
پدرام فریوسفی: ویلن
عماد نکویی: ویلن آلتو
مجید اسماعیلی: ویلنسل

[audio: My Tehran.mp3]

ابتدا با نظریۀ فروید شروع می کنم چون در ارتباط نزدیکی است با این بحث. زیگموند فروید پدر علم نوین روانشناسی و یکی از بزرگترین صاحب نظران در این علم معتقد است انسان از دو سایق عشق (Eros) و مرگ تشکیل شده که سایق عشق مایۀ حیات آدمی و دیگری پایان هستی انسان می باشد.
فروید معتقد است که سایق های دیگر آدمی، تنها برای دستیابی و به ارضا رسیدن همان سایق عشق است. سایق هایی مانند: قدرت، شهوت، شهرت، علم، هنر و…

حال ما تنها به سایق هنر (به عنوان سایق فرعی یا رابط) و عشق (به عنوان سایق اصلی) می پردازیم. می دانیم که هدف یک هنرمند در کنار حس زیبایی شناسی برای مخاطب، ارضای روانی خود با خلق اثر هنری نیز هست و حتی خیلی از مردم به منظور حیای وجودی انسان، جهت بازنگهداشتن سایق عشق و تخریب آن در وجود خویش به هنر روی آورده تا دیگر خود را بی نیاز از Eros بدانند که متاسفانه در دراز مدت نشانه های روانشاختی متعددی را در پی دارد.

حال این هنر چیست که اینگونه انسان را به ارضای سایق اصلی خود بی نیاز می انگارد؟
بگذارید همین جا بحث را از شکل کلی به جز کشیده و تنها هنر موسیقی را مورد بررسی قرار دهیم. به چه دلیل حالت شوریده حالی هنر موسیقی (چه در موسیقی سنتی ایران و چه در زیر مجموعه های موسیقی متال و…) بسیار بسیار بیشتر از هنرهای دیگر است؟ شاید علت آن است که گوش انسان در حالات بخصوص (مانند س.ک.س) یکی از اساسی ترین نقاط بدن به شمار می آید و اصوات بسیار مورد توجه اند. اما چرا هم رابطه جنسی و هم در موسیقی اینگونه گوش به عنوان یک اصل شناخته می شوند؟
از نظر من نواختن ساز نوعی عشق بازی است که در آن عاشق، نوازنده است و معشوق، ساز. منظور من از نظر معنوی و عرفان نیست* بلکه خود عمل نواختن ساز و همین طور نحوۀ در دست گیری آلت مد نظر است. این موضوع در مورد سازهایی که در آغوش نوازنده جمع می شوند (مانند گیتار و تار و تنبک و…) نمود بیشتری دارد و شاید بشود اینگونه برداشت کرد که در سازها لمس سیم با مضراب یا دست یا آرشه و یا ضرب و آهنگ و نواز در سازهای کوبه ای مستاق بارز ارو.تیک هنری است که نمادی از س.ک.س می تواند باشد و صدای ساز وقتی نوازش ها صورت میگیرد را همان آواهای لذت بخش عشقبازی تصور کرد که هر چه نواختن شدیدتر می شود صدای ساز شدیدتر و از نظر برخی لذت بخش تر می شود (این که می گویم نمادی از س.ک.س به این دلیل است که در رابطه جنسی یکی از اصلی ترین روشهای ارضای حنسی همان نوازش است).
البته نباید نحوۀ در دست گرفتن ساز را نیز فراموش کرد که نوع در آغوش کشیدن ساز به نوعی است که پنداری نوازنده معشوقۀ حقیقی خود را در آغوش گرفته است و البته شکل ظاهری برخی از آلات موسیقی همزیستی بیشتری با بشریت داشته و انسان را ناخودآگاه به یاد انسانی دیگر به صورت برهنه می اندازد. حال چرا و به چه علت در فرهنگ ها و به خصوص در فرهنگ ما ایرانی ها اینگونه عارفانه و معنوی از موسیقی یاد می شود شاید یکی از مصائب تمدن بشری باشد که می خواهد انسان را از دیگر موجودات هستی متمایز کند و همین امر باعث بسیاری از بیماری های ساکوتیک می شود.

اما در مورد موسیقی اگر کمی با تامل به آن بنگریم می توانیم با آن روح و جسم خود را ارضا کنیم. موسیقی از مردمی ترین هنرهاست که لااقل هر شخص گونه ای از آن را دوست می دارد و این دوست داشتن در روان ناخودآگاه فرد جنبه ای اروتیک دارد بدلیل همان سایق عشق که سایقی اصلی است و ارضای دیگر سایق ها تنها برای دستیابی به آن است و یا شاید برای سرکوب کردن آن در روان خویش.
هرچند بحث در این مورد بسیار زیاد است که نیاز به وقت و البته مطالعه بیشتر دارد که از سواد من خارج است و این نوشتار تنها نظری شخصی بود که بر اساس نظریۀ روانشناختی فروید پایه ریزی شده است و البته همان حیایی که فروید بیان می کند که تمدن آن را پایه ریزی کرده است موجب این می شود که شخص هنگام تماشای نواختن ساز تفکر ارو.تیک خود از موسیقی را از ذهن خوبش دور سازد و تنها به لذت روحی از موسیقی بهره بگیرد در حالی که شاید اگر بنا به این تمدن نبود، می شد حتی به ارضای سایق عشق هم کمک کند. کماینکه می دانیم خیلی از مردم در هنگان همبستر شدن با معشوق از موسیقی کمک گرفته تا لذتی دو چندان از عشقبازی خود داشته باشند.

اگر که بیهده زیباست شب
برای چه زیباست
شب
برای که زیباست؟ ــ

شب و
رود بی‌انحنای ستاره‌گان
که سرد می‌گذرد.

و سوگ‌واران درازگیسو
بر دو جانب رود
یادآورد کدام خاطره را
با قصیده‌ی نفس‌گیر غوکان
تعزیتی می‌کنند
به هنگامی که هر سپیده
به صدای هم‌آواز دوازده گلوله
سوراخ
می‌شود؟

□

اگر که بیهده زیباست شب
برای که زیباست شب
برای چه زیباست؟

[audio: Shabaneh.mp3]